WSKAZÓWKI LOGOPEDYCZNE DLA RODZICÓW
Mowa towarzyszy człowiekowi przez całe życie. Pozwala nam komunikować się z innymi, poznawać świat, wyrażać własne potrzeby i emocje. Dlatego ważne jest, aby dziecko mówiło poprawnie, a jeżeli zauważymy jakiekolwiek nieprawidłowości to należy podjąć interwencję. Dziecko z zaburzeniami wymowy nie tylko mówi niepoprawnie, ale bardzo często napotyka na trudności w nauce pisania i czytania.
Fundamentalnym elementem profilaktyki wad wymowy jest świadomość Rodziców i najbliższego otoczenia dziecka. Poniżej przedstawiono wskazówki logopedyczne.
1. Zwróć uwagę na sposób oddychania dziecka: Wdech i wydech przy spoczynku lub milczeniu powinien odbywać się przez nos. Jeżeli przy oddychaniu dziecko ma otwartą buzię, powinno Cię to zaniepokoić.
2. By dobrze mówić, trzeba dobrze słyszeć. Jeżeli często musisz powtarzać polecenia lub prośby kierowane do dziecka, sprawdź jego słuch u specjalisty.
3. Zwróć uwagę na budowę języka, warg, policzków, podniebienia (miękkiego i twardego) oraz język. Jeśli pojawią się wątpliwości co do ich wyglądu, ułożenia, wielkości ruchliwości, udaj się do specjalisty na konsultację.
4. Mówiąc do dziecka, nie spieszczaj form wyrazów. Tylko właściwa wymowa i zachowanie poprawnych form gramatycznych dadzą pożądany efekt w postaci prawidłowej wymowy.
5. Ucz dziecko gryzienia od momentu, gdy tylko zaczniesz podawać pokarmy stałe. Gryzienie marchewki, jabłka, skórki od chleba wpływa na prawidłowe połykanie pokarmów, ułożenie zębów i żuchwy oraz prawidłowe ruchy języka.
6. Codziennie czytaj dziecku na głos, przynajmniej 20 minut, dziecko poprawia swoją wymowę, doskonali ją, starając się naśladować to, co słyszy od otoczenia. Dzięki głośnemu czytaniu dorosłego- dziecko ćwiczy pamięć werbalną, wzbogaca swoje słownictwo, zdolność koncentracji uwagi, umiejętność budowania zdań.
7. Podczas czytania niech Twoje dziecko opowiada treść ilustracji, naśladuje różne odgłosy (np. szum wiatru, pukanie, odgłosy zwierząt). Wyrazy dźwiękonaśladowcze są doskonałym ćwiczeniem usprawniającym narządy artykulacyjne, przygotowują dziecko do wymowy kolejnych głosek.
8. Zachęcaj dziecko do nauki wierszy na pamięć oraz rymowanek. Jest to doskonała forma ćwiczeń utrwalających wyrazistą wymowę. Rytm i koordynacja mają ogromne znaczenie dla rozwoju, płynnej zrozumiałej wymowy.
9. Wprowadź do zabawy gimnastykę buzi i języka. Ćwiczenia logopedyczne nie muszą być nudne! Niech to będzie zabawa dla Ciebie i dziecka. Dodatkowo będzie to czas, jaki spędzicie razem i to już jest sukces. O tym, jak prowadzić tę gimnastykę, porozmawiaj z logopedą dziecka. On udzieli Ci fachowych wskazówek.
10. Ćwiczenia wykonujcie systematycznie. Tylko wtedy przyniosą one oczekiwany efekt. Ćwiczyć można zawsze i wszędzie, nie musi się to odbywać w wyznaczonym, ustalonym czasie. Jest to nawet niewskazane, gdyż dziecko nie powinno traktować takich ćwiczeń jak obowiązku.
11. Staraj się aby rozmowa była przyjemnością. Unikaj nieustannego poprawiania wymowy dziecka. Dziecko ciągle upominane wycofuje się z kontaktów słownych.
12. Ogranicz oglądanie telewizji, korzystanie ze smartfona, tabletu. Przekaz telewizyjny jest mało zrozumiały dla dziecka, zaburza myślenie logiczne oraz może być przyczyną dysleksji. Jeśli już staraj się wybierać wartościowe programy. Bądź zawsze zorientowanym, co dziecko ogląda. Nie zostawiaj włączonego telewizora, jeżeli nikt go nie ogląda.
13. Dbaj o mocną więź emocjonalną. Głaskaj, przytulaj, chwal dziecko. Zachęca to do kontaktów werbalnych.
14. Dbaj o prawidłowy rozwój ruchowy. Zachęcaj do biegania, wspinania się po drabinkach, jazdy na hulajnodze, rowerze, rolkach. Usprawniaj motorykę palców poprzez wydzieranie, naklejanie, lepienie z plasteliny, malowanie, rysowanie, kolorowanie.
15. Staraj się by wady wymowy były usunięte przed podjęciem nauki szkolnej. Prawidłowa wymowa ma duże znaczenie dla powodzenia w nauce czytania i pisania.
RODZICU aby uniknąć wad wymowy:
-
Nie mów nigdy do dziecka niepoprawnie pod względem gramatycznym, staraj się unikać zdrobnień i neologizmów.
-
Zawsze stosuj słowa i zwroty utrwalone podczas ćwiczeń w rozmowach codziennych.
-
Nie zapominaj o częstym okazywaniu swojemu dziecku zadowolenia i akceptacji. Zawsze chwal dziecko, nie tylko za widoczne osiągnięcia, ale za każde próby i starania, udane ćwiczenie, nowy wyraz, powtórzenie, opowiadanie.
-
Pamiętaj, że nauka wymowy nie powinna ograniczać się tylko do ćwiczeń z logopedą w formie zabawy, ale i powinna być kontynuowana/ wplatana w ciągu całego dnia.
Aby mowa była piękna i poprawna należy:
- czytać głośno swoim pociechom,
- mówić spokojnie bez pośpiechu,
- odpowiednio korzystać z gestu i mimiki,
- świadomie ćwiczyć z dziećmi ustne wypowiedzi,
- wykorzystywać zmysły: wzrok, słuch, uczucia,
- nie obawiaj się skorzystać z pomocy logopedy, aby nauczyć dziecko prawidłowej wymowy głosek, których nie potrafi dobrze wymówić
Bibliografia :
1. Węsierska K.: Opieka logopedyczna w przedszkolu. Profilaktyka- diagnoza- terapia. Wydawnictwo Edukacyjne " "Akapit" s. c, Toruń 2013.
2. Demel G.: Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola. WSiP, Warszawa 1998
3. Minczakiewicz E. M.: Mowa, rozwój, zaburzenia, terapia, WSP, Kraków 1997.